Félix Vallotton, Vuurwerk (Feu d'artifice), 1900
Collectieve psychologie van de menigte
Voor Félix Vallotton was de menigte zelfs het hoofdonderwerp van zijn houtsneden. Hij was gefascineerd door de collectieve identiteit die een groep mensen als vanzelf lijkt aan te nemen.
Hij benadrukte dit bijvoorbeeld in de prent Vuurwerk door de massa weer te geven als een veelkoppig zwart vlak, dat zich op de Wereldtentoonstelling uniform vergaapt aan de attractie.
Félix Vallotton, De demonstratie (La manifestation), 1893
De menigte als angstvisioen
De onberekenbare stemmingswisselingen van de massa, met collectief geweld of hysterie als resultaat, was een belangrijk onderwerp van debat. Vooral het groeiende proletariaat in de grote steden werd gezien als een gevaar voor de samenleving. Machthebbers braken hun hoofd hoe politie en leger de massa konden controleren.
Vallotton bracht in prenten als De demonstratie het spanningsveld tussen de heersende macht en de onberekenbare menigte vlijmscherp in beeld.
Verder lezen:
- Gustave Le Bon, Psychologie des foules, Parijs 1895
- Richard S. Field, ‘Exteriors and Interiors. Vallotton’s Printed Oeuvre’, in Félix Vallotton, New York 1991, pp. 43-92
- Richard Thomson, ‘Picturing and Policing the Crowd’, in The Troubled Republic. Visual Culture and Social Debate in France, 1889-1900, New Haven, pp. 79-116